İspanya çalışma izni, Avrupa Birliği, Avrupa Ekonomik Alanı veya İsviçre vatandaşı olmayan yabancıların İspanya’da yasal olarak çalışabilmesi için ihtiyaç duyabileceği izinlerden biridir. İspanya’da bir şirkette çalışan olarak görev almak, kendi işini kurmak veya serbest meslek faaliyeti yürütmek isteyen kişiler açısından uygulanacak izin türü kişinin çalışma modeline ve mevcut oturum durumuna göre değişebilir.
İspanya’da çalışma izni tek bir başvuru kategorisinden oluşmaz. Bir İspanyol şirketinden iş teklifi alan kişiler için çalışan statüsündeki izinler, kendi hesabına faaliyet göstermek isteyenler için bağımsız çalışma izinleri ve yüksek nitelikli çalışanlar gibi belirli gruplara yönelik farklı oturum seçenekleri bulunmaktadır.
Bu nedenle İspanya çalışma izni başvurusu planlanırken öncelikle kişinin hangi kategori kapsamında değerlendirileceğinin belirlenmesi gerekir.
Bu yazımızda İspanya çalışma izni nasıl alınır, şartları nelerdir, iş sözleşmesi gerekli midir, Türkiye’den başvuru nasıl yapılır, kendi işini kurmak isteyenler hangi izin türünü değerlendirebilir ve çalışma izni ne kadar süreyle verilir gibi önemli konuları detaylı şekilde ele alacağız.
İspanya Çalışma İzni Nedir?
İspanya çalışma izni, yabancı bir kişinin belirlenen şartlar kapsamında İspanya’da yasal olarak çalışmasına imkan sağlayan izin sistemidir.
İspanyol mevzuatında çalışanlar için “residencia temporal y trabajo por cuenta ajena”, yani çalışan statüsünde geçici oturum ve çalışma izni bulunmaktadır.
Kendi hesabına çalışan kişiler açısından ise “residencia temporal y trabajo por cuenta propia” kategorisi uygulanabilir.
Bu iki kategori birbirinden farklıdır.
Bir İspanyol şirketinde iş sözleşmesiyle çalışacak kişi ile İspanya’da kendi şirketini veya bağımsız mesleki faaliyetini oluşturacak kişinin başvuru şartları ve sunması gereken belgeler aynı değildir.
İspanya Çalışma İzni Türleri Nelerdir?
İspanya çalışma izni denildiğinde farklı oturum ve çalışma kategorileri gündeme gelebilir.
En temel ayrım;
- Bir işverene bağlı çalışma izni,
- Kendi hesabına çalışma izni
şeklindedir.
Bunların yanında kişinin mesleğine, niteliklerine ve çalışma modeline göre yüksek nitelikli profesyonellere, şirket içi transferlere, girişimcilere, araştırmacılara veya uluslararası uzaktan çalışanlara yönelik farklı izin türleri de değerlendirilebilir.
Dolayısıyla doğru izin türünün belirlenmesi başvuru sürecinin ilk aşamasıdır.
İspanya’da İşverene Bağlı Çalışma İzni Nedir?
İspanya’da bir şirket tarafından istihdam edilecek üçüncü ülke vatandaşları için temel kategorilerden biri işverene bağlı geçici oturum ve çalışma iznidir.
Bu izin İspanyolca “autorización inicial de residencia temporal y trabajo por cuenta ajena” olarak adlandırılır.
İlk başvuruda yalnızca çalışanın şartları değerlendirilmez. İşverenin durumu, iş sözleşmesi, pozisyon, çalışma koşulları ve bazı durumlarda İspanya’daki ulusal istihdam piyasasının durumu da değerlendirmeye dahil edilir.
Güncel yabancılar yönetmeliğine göre ilk çalışma izni, çalışma faaliyetinin süresi kadar ve en fazla bir yıl için verilebilir. İlk izin bazı durumlar dışında belirli bir özerk bölge ve meslekle sınırlı olabilir.
İspanya Çalışma İzni Şartları Nelerdir?
İşverene bağlı ilk İspanya çalışma izni başvurusunda birden fazla koşulun karşılanması gerekir.
Temel şartlar arasında;
- Başvuru sahibinin ilgili durumlarda üçüncü ülke vatandaşı olması,
- İspanya’da çalışmaya imkan sağlayacak uygun bir iş sözleşmesinin bulunması,
- İş sözleşmesindeki koşulların yürürlükteki çalışma mevzuatına ve ilgili toplu iş sözleşmesine uygun olması,
- İşverenin yasal ve ekonomik yükümlülüklerini karşılayabilecek durumda olması,
- Gerektiğinde ulusal istihdam durumuna ilişkin şartın karşılanması,
- Mesleğin gerektirdiği durumlarda gerekli eğitim veya mesleki yeterliliğin bulunması,
- Genel göçmenlik ve giriş şartlarının karşılanması
yer alabilir.
Başvurunun koşulları kişinin mesleğine ve çalışma kategorisine göre değişebileceğinden her dosyanın ayrı değerlendirilmesi gerekir.
İspanya Çalışma İzni İçin İş Teklifi Gerekli mi?
İşverene bağlı standart çalışma izninde temel unsurlardan biri İspanya’daki bir işveren tarafından sunulan iş sözleşmesidir.
Sözleşmenin hem işveren hem de çalışan tarafından imzalanması gerekir.
Ayrıca sözleşmenin başlangıcı, çalışma ve oturum izninin yürürlüğe girmesine bağlı olacak şekilde düzenlenir.
Sadece sözlü bir iş teklifi veya “İspanya’ya geldiğinizde işe başlayabilirsiniz” şeklindeki bir anlaşma standart çalışma izni başvurusu için yeterli değildir.
İşverenin resmi başvuru sürecine dahil olması gerekir.
Çalışma İzni Başvurusunu İşçi mi İşveren mi Yapar?
İspanya dışından bir çalışanı işe almak üzere yapılan standart ilk işverene bağlı çalışma izninde başvuruyu temel olarak işveren veya işverenin yetkili temsilcisi gerçekleştirir.
Başvuru, iş yerinin bulunduğu bölgedeki yetkili Oficina de Extranjería’ya yapılır.
Bu nedenle Türkiye’de bulunan bir kişinin yalnızca İspanyol konsolosluğuna giderek standart çalışma izni başvurusunu başlatması şeklinde bir süreç bulunmaz.
Öncelikle İspanya’daki işveren çalışma ve oturum izni sürecini başlatır. İzin olumlu sonuçlandıktan sonra çalışanın vize aşaması gündeme gelir.
İspanya Çalışma İzni İçin Ulusal İstihdam Durumu Nedir?
Standart işverene bağlı çalışma izninde önemli konulardan biri “situación nacional de empleo”, yani ulusal istihdam durumudur.
Temel olarak İspanya’daki iş gücü piyasasının yabancı çalışanın işe alınmasına imkan verip vermediği değerlendirilir.
Ancak bu kriter her başvuruda aynı şekilde uygulanmaz.
Pozisyonun doldurulması zor meslekler arasında bulunması, işverenin pozisyonu yerel iş gücü piyasasından dolduramadığını gösterebilmesi veya mevzuatta ulusal istihdam şartının uygulanmadığı bir istisnanın bulunması süreci değiştirebilir.
Bu nedenle “İspanya’dan iş teklifi aldım, otomatik olarak çalışma izni alabilirim” şeklinde değerlendirme yapmak doğru değildir.
İş Sözleşmesi Hangi Şartları Taşımalı?
Çalışma izni başvurusunda sunulan sözleşmenin yürürlükteki İspanyol çalışma mevzuatına uygun olması gerekir.
Ücret ve diğer çalışma koşulları ilgili meslek, pozisyon ve bölge için uygulanabilir mevzuat ve toplu iş sözleşmesiyle uyumlu olmalıdır.
Sözleşmenin ayrıca ilk çalışma izninin geçerlilik dönemi boyunca devamlı bir çalışma faaliyetini desteklemesi beklenir.
İşverenin yalnızca sözleşme sunması da her durumda yeterli değildir. İşverenin sözleşmeden doğan ekonomik yükümlülüklerini karşılayabilecek durumda olduğunu gösterebilmesi gerekir.
İşverenin Ekonomik Yeterliliği Önemli mi?
Evet. Çalışma izni başvurusunda yalnızca yabancı çalışanın uygunluğu değil, işverenin durumu da incelenebilir.
Şirketin vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmesi ve çalışanı istihdam edecek ekonomik kapasiteye sahip olması önemlidir.
Başvurunun niteliğine göre şirketin vergi kayıtları, sosyal güvenlik bilgileri ve ekonomik faaliyetini gösteren belgeler kullanılabilir.
Bu nedenle çalışma izni süreci çalışan ve işverenin birlikte planlaması gereken bir süreçtir.
İspanya Çalışma İzni İçin Diploma Gerekir mi?
Her meslek için üniversite diploması zorunlu değildir.
Ancak yapılacak iş belirli bir mesleki yeterlilik gerektiriyorsa başvuru sahibinin gerekli eğitim, diploma, sertifika veya profesyonel yeterliliğe sahip olması gerekebilir.
Düzenlemeye tabi mesleklerde yabancı ülkeden alınan diplomanın İspanya’da tanınması veya gerekli mesleki işlemlerin tamamlanması da gündeme gelebilir.
Bu nedenle diploma gerekliliği kişinin çalışacağı pozisyona göre değerlendirilmelidir.
Türkiye’den İspanya Çalışma İzni Nasıl Alınır?
Türkiye’de yaşayan ve İspanya’da bir şirkette çalışmak isteyen kişi açısından süreç genellikle İspanya’da uygun bir işveren bulunmasıyla başlar.
Standart çalışan statüsündeki süreç genel olarak şu şekilde ilerler:
- İspanya’daki işveren ve çalışan iş sözleşmesini hazırlar.
- İşveren İspanya’da ilk oturum ve çalışma izni başvurusunu gerçekleştirir.
- Yetkili makam çalışma pozisyonunu, işvereni ve çalışanı değerlendirir.
- Başvurunun olumlu sonuçlanması halinde çalışan gerekli vize işlemlerini gerçekleştirir.
- Vizeyle İspanya’ya giriş yapılır.
- Çalışanın gerekli süre içerisinde İspanyol Sosyal Güvenlik sistemine kaydı gerçekleştirilir.
- Gerekli durumlarda TIE, yani yabancı kimlik kartı işlemleri tamamlanır.
Başvurunun kategorisine göre süreç ve belgelerde farklılıklar olabilir.
İspanya’ya Turist Olarak Gidip Çalışma İzni Alınabilir mi?
Turistik veya kısa süreli yasal kalış, kişiye otomatik olarak İspanya’da çalışma hakkı vermez.
Standart ilk işverene bağlı çalışma izninin normal prosedürü ile İspanya içerisinde gerçekleştirilebilen oturum değişiklikleri ve diğer göçmenlik kategorileri birbirinden farklıdır.
İspanya’da mevcut bir oturum izni bulunan kişilerin ise belirli şartlarda çalışma hakkı veren başka bir oturuma geçiş yapması mümkün olabilir.
Bu nedenle kişinin İspanya’daki mevcut statüsünün ne olduğu değerlendirilmeden “ülke içinden çalışma iznine çevrilebilir” şeklinde genel bir sonuca varmak doğru değildir.
Öğrenci Oturumundan Çalışma İznine Geçilebilir mi?
İspanya’da eğitim veya belirli eğitim faaliyetleri kapsamında bulunan kişiler, gerekli koşulların oluşması halinde çalışma hakkı veren bir oturum türüne geçiş yapabilir.
Güncel yabancılar yönetmeliğinde eğitim veya ilgili faaliyet tamamlandıktan sonra işverene bağlı veya kendi hesabına çalışma iznine geçiş için özel düzenlemeler bulunmaktadır.
Örneğin gerekli eğitim veya sertifikanın tamamlanması ve başvurulan çalışma kategorisinin diğer şartlarının karşılanması gerekebilir.
Bu nedenle İspanya’da eğitim gören kişiler açısından ülkeyi terk edip sıfırdan standart çalışma vizesi başvurusu yapmak her durumda tek seçenek değildir.
NLV’den Çalışma İznine Geçilebilir mi?
İspanya’da çalışma hakkı vermeyen bir geçici oturum iznine sahip kişiler açısından da belirli koşullarda oturum ve çalışma iznine geçiş mümkün olabilir.
Güncel yabancılar yönetmeliği, geçici oturum statüsündeki kişilerin belirli şartlarla çalışma hakkı veren bir oturuma geçmesine yönelik düzenlemeler içermektedir.
Örneğin İspanya’da çalışma hakkı vermeyen bir oturumla bir yıldan uzun süredir ikamet eden kişiler için işverene bağlı veya kendi hesabına çalışma iznine geçişte özel hükümler bulunmaktadır.
Ancak kişinin mevcut oturumunun türü ve süresi belirleyici olduğundan geçiş işlemleri kişiye özel değerlendirilmelidir.
Kendi İşini Kurmak İsteyenler İçin İspanya Çalışma İzni
İspanya’da bir şirkette çalışan olmak yerine kendi ticari veya profesyonel faaliyetini gerçekleştirmek isteyen kişiler açısından “por cuenta propia”, yani kendi hesabına çalışma izni değerlendirilebilir.
Bu başvuruda işveren tarafından sunulan bir iş sözleşmesi yerine kişinin gerçekleştireceği faaliyet ön plana çıkar.
Başvuru sahibinin;
- Planlanan faaliyetin yasal şartlarını karşılaması,
- Gerekli mesleki yeterliliğe veya deneyime sahip olması,
- Gerekli olması halinde meslek kuruluşu üyeliklerini tamamlaması,
- Faaliyetin başlatılması için gerekli yatırım ve finansmanı gösterebilmesi,
- Projenin uygulanabilirliğini destekleyebilmesi
gibi şartları karşılaması gerekebilir.
Kendi hesabına ilk çalışma izni başvurusu standart çalışan izninden farklı bir prosedüre sahiptir.
İspanya’da Autónomo Olmak Çalışma İzni Sağlar mı?
İspanya’da “autónomo” olarak kayıt olmak, yabancı bir kişinin göçmenlik statüsünden bağımsız şekilde otomatik çalışma hakkı elde etmesi anlamına gelmez.
Öncelikle kişinin kendi hesabına çalışma hakkı veren uygun bir oturum veya çalışma iznine sahip olması gerekir.
Bunun ardından gerekli vergi ve sosyal güvenlik kayıtları gerçekleştirilir.
Dolayısıyla yalnızca autónomo kaydı açarak çalışma izni sorununun çözülebileceğini düşünmek doğru değildir.
İspanya Çalışma İzni Ne Kadar Süreyle Verilir?
Güncel yabancılar yönetmeliğine göre standart ilk işverene bağlı geçici oturum ve çalışma izninin süresi yapılacak çalışma faaliyetinin süresine bağlıdır ve en fazla bir yıl olabilir.
İlk izin bazı durumlar dışında belirli bir özerk bölge ve meslek kapsamında sınırlandırılabilir.
Ayrıca izin sahibi İspanya’ya yasal giriş yaptıktan sonra belirlenen süre içerisinde Sosyal Güvenlik sistemine kaydedilmelidir.
Altı aydan uzun süreli izinlerde gerekli şartlar oluştuğunda TIE işlemlerinin de yapılması gerekir.
İlk Çalışma İzni ile Kendi İşinizi de Yapabilir misiniz?
Yeni yabancılar yönetmeliğinde dikkat çeken düzenlemelerden biri, işverene bağlı ilk çalışma izninin belirli koşullarda kendi hesabına faaliyete de imkan sağlayabilmesidir.
Ancak kişinin ana faaliyeti işverene bağlı çalışma olmaya devam etmelidir.
Dolayısıyla bu düzenleme, ana iş ilişkisi olmaksızın sınırsız şekilde autónomo faaliyeti gerçekleştirilebileceği şeklinde yorumlanmamalıdır.
Kişinin çalışma ve oturum statüsünün gerçekleştireceği faaliyetlerle uyumlu olması gerekir.
İspanya Çalışma İzni Yenilenebilir mi?
Evet. Gerekli şartların karşılanması halinde çalışma ve oturum izni yenilenebilir.
Yenilemede kişinin aynı iş ilişkisini sürdürüyor olması seçeneklerden biridir ancak tek ihtimal değildir.
Belirli sürelerde çalışmış olmak, yeni bir iş sözleşmesine sahip olmak, iş ilişkisinin kişinin iradesi dışında sona ermiş olması ve aktif olarak iş aranması veya mevzuatta öngörülen diğer koşullar yenilemede değerlendirilebilir.
Bu nedenle ilk işverenle çalışma ilişkisinin sona ermesi her durumda otomatik olarak İspanya’daki oturum hakkının kaybedileceği anlamına gelmez.
Yenilenen İspanya Çalışma İzni Kaç Yıllık?
Güncel yabancılar yönetmeliğinde işverene bağlı çalışma izninin yenilenmesine ilişkin önemli değişikliklerden biri yenileme süresidir.
Şartları karşılayan kişilere verilen yenilenmiş oturum ve çalışma izni genel olarak dört yıl geçerli olabilir.
Yenilenen izin ayrıca kişinin İspanya’nın herhangi bir bölgesinde hem işverene bağlı hem de kendi hesabına çalışabilmesine imkan sağlayabilir.
Uzun dönem oturum hakkı doğmuşsa kişinin durumu ayrıca uzun dönem oturum hükümleri kapsamında değerlendirilir.
İspanya Çalışma İzni İçin Gerekli Belgeler
Kesin belge listesi başvurulan çalışma iznine ve kişinin durumuna göre değişebilir.
İşverene bağlı standart bir başvuruda genel olarak;
- Geçerli pasaport,
- Resmi başvuru formu,
- İş sözleşmesi,
- İşveren veya şirket belgeleri,
- İşverenin ekonomik yeterliliğini gösteren belgeler,
- Gerektiğinde ulusal istihdam durumuna ilişkin belgeler,
- Mesleki yeterlilik veya diploma belgeleri,
- Adli sicil ve diğer gerekli resmi belgeler,
- Başvurunun niteliğine göre ek destekleyici belgeler
gündeme gelebilir.
Yabancı ülkelerden düzenlenen resmi belgelerde apostil veya uygun tasdik işlemleri ve gerektiğinde İspanyolca yeminli tercüme gerekebilir.
İspanya Çalışma İzni Hakkında Sık Sorulan Sorular
İspanya’da çalışmak için iş teklifi gerekiyor mu?
Standart işverene bağlı ilk çalışma izninde İspanya’daki işverenle imzalanmış uygun bir iş sözleşmesi temel şartlardan biridir. Ancak kendi hesabına çalışma ve diğer özel çalışma kategorilerinde farklı şartlar uygulanır.
Çalışma izni başvurusunu kim yapar?
Standart ilk işverene bağlı çalışma izninde başvuruyu İspanya’daki işveren veya yetkili temsilcisi ilgili Oficina de Extranjería’ya gerçekleştirir.
İspanya çalışma izni kaç yıllık?
Standart ilk işverene bağlı çalışma ve oturum izni yapılacak faaliyetin süresine göre ve en fazla bir yıl için verilebilir. Yenileme şartları karşılandığında yenilenen izin genel olarak dört yıllık olabilir.
İş değiştirirsem çalışma iznim iptal olur mu?
Her iş değişikliği otomatik olarak oturumun kaybedilmesi anlamına gelmez. Ancak ilk iznin kapsamı ve yeni iş ilişkisinin niteliğine göre göçmenlik işlemlerinin değerlendirilmesi gerekir.
NLV ile İspanya’da çalışabilir miyim?
NLV çalışma hakkına dayalı bir oturum değildir. Ancak belirli şartların karşılanması halinde mevcut oturumun çalışma hakkı veren bir oturuma dönüştürülmesi mümkün olabilir.
İspanya’da kendi şirketimi kurarak çalışma izni alabilir miyim?
Kendi hesabına ticari veya profesyonel faaliyet gerçekleştirmek isteyen kişiler “por cuenta propia” çalışma ve oturum iznini değerlendirebilir. Faaliyetin yasal gereklilikleri, mesleki yeterlilik ve projenin ekonomik yapısı gibi kriterler incelenir.
Turist olarak İspanya’ya gidip çalışabilir miyim?
Hayır. Turistik veya kısa süreli kalış tek başına İspanya’da çalışma hakkı sağlamaz. Çalışma hakkı veren uygun bir göçmenlik statüsüne sahip olunması gerekir.
Digital Nomad vizesi çalışma izni midir?
Digital Nomad, klasik işverene bağlı çalışma izninden farklı bir göçmenlik kategorisidir. Esas olarak İspanya dışındaki şirket veya müşterilerle uzaktan çalışan profesyonellere yöneliktir.
İspanya Çalışma İzni Başvurusunda Doğru Kategoriyi Belirlemek
İspanya çalışma izni sürecinde en önemli konulardan biri kişinin durumuna uygun izin kategorisini doğru belirlemektir.
İspanya’daki bir şirketten iş teklifi alan kişi, kendi işini kurmak isteyen girişimci, İspanya’da eğitimini tamamlayan öğrenci veya halihazırda başka bir oturum iznine sahip kişi için uygulanabilecek prosedürler birbirinden farklı olabilir.
Aynı şekilde standart çalışma izni, Digital Nomad, yüksek nitelikli çalışan izinleri ve kendi hesabına çalışma izni birbirlerinin yerine kullanılan tek bir oturum kategorisi değildir.
Schengate olarak İspanya’da çalışmayı planlayan kişilerin mevcut oturum durumunu, mesleki geçmişini ve çalışma modelini değerlendiriyor; hangi çalışma ve oturum seçeneğinin uygun olduğunun belirlenmesine destek oluyoruz.
Başvuru türünün belirlenmesinin ardından işveren ve çalışan tarafından hazırlanması gereken belgelerin planlanması, apostil ve tercüme süreçleri, başvuru dosyasının hazırlanması ve gerekli göçmenlik işlemlerinin takibi konusunda danışmanlık sağlıyoruz.
İspanya’da bir şirketten iş teklifi aldıysanız, kendi işinizi kurmayı planlıyorsanız veya mevcut oturumunuzu çalışma hakkı veren bir izne dönüştürmek istiyorsanız İspanya çalışma izni seçeneklerini değerlendirmek için Schengate danışmanlık ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Çalışma ve göçmenlik mevzuatı ile idari uygulamalar değişebileceğinden başvuru öncesinde güncel resmi şartların kontrol edilmesi önerilir.