“Almanya’da YÖK denkliği olan üniversiteler” ifadesi, denklik konularında en çok yanlış anlaşılan ve en fazla hatalı beklenti oluşturan başlıklardan biridir. Türkiye’de YÖK tarafından tanınan veya YÖK denkliği verilen üniversitelerin Almanya’da otomatik olarak tanındığı düşünülür. Ancak Almanya’daki denklik sistemi bu şekilde işlemez.
Öncelikle net olarak bilinmesi gereken temel gerçek şudur:
YÖK denkliği, Almanya için bağlayıcı bir kriter değildir.
YÖK (Yükseköğretim Kurulu), Türkiye’deki yükseköğretim sistemini düzenleyen bir kurumdur ve verdiği denklik kararları yalnızca Türkiye sınırları içinde geçerlidir. Almanya, YÖK’ün verdiği denklik kararlarını resmi bir referans olarak kabul etmez.
Almanya’da üniversite ve diploma tanınırlığı, tamamen Alman sistemine ait mekanizmalar üzerinden değerlendirilir. Bu noktada Almanya için esas olan sistemler şunlardır:
– Anabin (üniversite ve diploma tanınırlığı veri tabanı)
– ZAB (Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen)
– Eyalet bazlı akademik ve mesleki kurumlar
Dolayısıyla “YÖK denkliği olan üniversite” ifadesi, Almanya açısından doğrudan bir anlam taşımaz. Almanya, bir üniversiteyi YÖK tanıyor diye değil, Anabin sisteminde nasıl sınıflandırıldığına göre değerlendirir.
Türkiye’de YÖK tarafından tanınan ve mezuniyetleri Türkiye’de geçerli olan birçok üniversite, Almanya’da da Anabin H+ statüsünde yer alabilir. Ancak bu durum, YÖK denkliği sayesinde değil; üniversitenin akademik yapısının Almanya tarafından da yeterli görülmesi sayesinde olur. Yani iki sistem birbirinden bağımsızdır.
Bu noktada önemli bir ayrım yapılmalıdır:
– Türkiye’de YÖK tarafından tanınan bir üniversite
– Almanya’da Anabin sisteminde tanınan bir üniversite
Bu iki liste birebir aynı olmak zorunda değildir. Bazı üniversiteler Türkiye’de tamamen geçerli olmasına rağmen Almanya’da Anabin’de yer almayabilir veya H+/- statüsünde olabilir. Bu da bölüm bazlı ek değerlendirme anlamına gelir.
Almanya’da üniversite denkliği değerlendirilirken yalnızca üniversite adı değil;
– Mezun olunan bölüm
– Eğitim süresi
– Teorik–pratik ders dağılımı
– Mezuniyet türü (örgün, açıköğretim vb.)
detaylı şekilde incelenir. Bu nedenle “şu üniversite YÖK denkli, Almanya’da da geçerli” şeklindeki genellemeler yanlıştır.
YÖK denkliği Almanya’da bazen dolaylı bir bilgi olarak dosyaya eklenebilir; ancak bu belge Almanya’da denklik kararı verilmesini sağlamaz. Almanya’daki kurumlar, YÖK belgelerini incelemek zorunda değildir ve çoğu zaman dikkate almaz.
Bu yanlış algı nedeniyle birçok kişi, Almanya denklik başvurusu yerine önce YÖK’e başvurmakta ve aylarca süren bir süreç sonunda Almanya açısından hiçbir sonuç elde edememektedir. Almanya hedefi olan adaylar için doğru adres başından itibaren Alman denklik sistemidir.
Schengate Yönetimi ve Danışmanlık Yaklaşımı
Schengate, “Almanya’da YÖK denkliği olan üniversiteler” algısını en baştan netleştirir ve yanlış beklentilerin önüne geçer. Adaylara açıkça şu bilgi verilir:
YÖK denkliği Almanya’da geçerli değildir; esas olan Anabin ve Alman kurumlarıdır.
Schengate yönetimi, üniversite ve bölüm bazlı Anabin analizini yapar, gerekirse ZAB sürecini planlar ve adayın Almanya’daki hedeflerine gerçekten hizmet edecek bir yol haritası oluşturur. Amaç, adayın yanlış kurumlara başvurarak zaman ve para kaybetmesini önlemek ve Almanya’da geçerli, yasal ve sürdürülebilir bir denklik süreci yürütmektir.