İspanya şirket açma, İspanya’da ticaret yapmak, Avrupa Birliği pazarına açılmak, hizmet vermek, ürün satmak veya mevcut bir işletmenin İspanya ayağını oluşturmak isteyen girişimcilerin en çok araştırdığı konulardan biridir.
İspanya’da yabancılar da şirket açabilir. Ancak şirket kuruluşunda yalnızca şirket ismi ve sermaye belirlemek yeterli değildir. Ortakların ve yöneticilerin kimlik işlemleri, şirket unvanı, noter, ana sözleşme, NIF, Ticaret Sicili, vergi kaydı, banka ve faaliyete göre ruhsat süreçlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından en yaygın şirket türlerinden biri Sociedad Limitada (SL), yani limited şirkettir. Güncel İspanyol mevzuatına göre bir SL’nin asgari sermayesi 1 Eurodur. Ancak sermaye 3.000 Euro’ya ulaşana kadar kârın en az %20’sinin yasal yedeğe ayrılması ve tasfiye halinde belirli ortak sorumluluklarının uygulanması gibi özel hükümler vardır.
Bu yazımızda İspanya şirket açma süreci nasıl ilerler, yabancılar şirket açabilir mi, SL için ne kadar sermaye gerekir, NIE ve NIF nedir, şirket açmak oturum sağlar mı ve kuruluş sonrasında hangi işlemler yapılmalıdır gibi önemli konuları detaylı şekilde ele alacağız.
İspanya’da Şirket Nasıl Açılır?
İspanya’da şirket açmanın ilk aşaması kurulacak hukuki yapının belirlenmesidir.
En sık değerlendirilen seçenekler arasında;
- Sociedad Limitada (SL),
- Sociedad Limitada Unipersonal (SLU),
- Sociedad Anónima (SA),
- Autónomo
bulunur.
SL ayrı tüzel kişiliğe sahip bir sermaye şirketidir. Autónomo ise kişinin kendi adına bireysel ticari veya profesyonel faaliyet yürütmesidir.
Dolayısıyla şirket açmak ile autónomo olmak aynı şey değildir.
İş modeline göre doğru yapı kuruluş öncesinde belirlenmelidir.
İspanya Şirket Açma Aşamaları Nelerdir?
Standart bir SL kuruluşunda süreç genel olarak şu şekilde ilerler:
- Şirket türü ve ortaklık yapısı belirlenir.
- Şirket için uygun ticaret unvanı seçilir.
- Şirket adına ilişkin uygunluk sertifikası alınır.
- Ortakların ve yöneticilerin kimlik/NIE işlemleri hazırlanır.
- Sermaye belirlenir.
- Şirket faaliyet konusu ve ana sözleşme hazırlanır.
- Noter kuruluş işlemi yapılır.
- Şirket adına NIF alınır.
- Şirket Registro Mercantil’e kaydedilir.
- Vergi ve faaliyet kayıtları tamamlanır.
- Gerekiyorsa banka, çalışan, sosyal güvenlik ve belediye ruhsatları oluşturulur.
Kuruluş dosyasının yapısına göre bazı işlemler CIRCE sistemi üzerinden elektronik olarak koordine edilebilir. İspanya’nın resmi PAE portalı CIRCE’nin şirket kuruluşu ve autónomo kayıtlarının internet üzerinden yürütülmesine imkan veren birleşik elektronik sistem olduğunu belirtmektedir.
İspanya’da SL Şirket Açmak
Sociedad Limitada, yabancı yatırımcıların da sıklıkla tercih ettiği şirket türlerinden biridir.
SL;
- Tek ortakla,
- Birden fazla ortakla,
- Gerçek kişilerle,
- Yabancı şirketlerin ortaklığıyla
kurulabilir.
Örneğin Türkiye’de faaliyet gösteren bir şirket, gerekli kurumsal belgeleri hazırlayarak İspanya’da kurulacak bir SL’ye ortak olabilir.
Bu durumda yabancı şirket belgelerinin apostil ve İspanyolca tercüme süreçleri ayrıca gündeme gelebilir.
Tek Kişi İspanya’da Şirket Açabilir mi?
Evet.
Tek ortaklı limited şirket kurulabilir.
Bu yapı Sociedad Limitada Unipersonal (SLU) olarak adlandırılır.
Şirketin tek ortağı gerçek kişi olabileceği gibi başka bir tüzel kişi de olabilir.
Tek ortaklı yapının şirket ve Ticaret Sicili kayıtlarında doğru şekilde belirtilmesi gerekir.
İspanya Şirket Açmak İçin Kaç Euro Gerekir?
SL için hukuki minimum sermaye 1 Eurodur.
İspanya’nın Ley 18/2022 düzenlemesi, daha önce uygulanan 3.000 Euro minimum sermaye şartını kaldırmıştır. Kanun aynı zamanda şirketlerin hızlı ve elektronik şekilde kurulmasını kolaylaştırmaya yönelik CIRCE düzenlemelerini güçlendirmiştir.
Ancak 1 Euro yalnızca minimum sermaye rakamıdır.
Şirket açmanın gerçek maliyetinde ayrıca;
- Noter,
- Ticaret Sicili,
- Tercüme,
- Apostil,
- Danışmanlık,
- Banka,
- Faaliyet ruhsatları
gibi giderler bulunabilir.
Dolayısıyla “İspanya’da şirket açmak 1 Euro” şeklindeki ifade toplam maliyet açısından doğru değildir.
1 Euro Sermayeli SL’nin Farkı Nedir?
Sermaye 3.000 Euro’nun altında olduğu sürece özel koruma kuralları uygulanır.
Mevzuata göre sermaye ve yasal rezerv toplamı 3.000 Euro’ya ulaşana kadar şirket yıllık kârının en az %20’sini yasal yedeğe ayırmalıdır.
Tasfiye halinde şirket malvarlığı borçları karşılamaya yetmezse ortakların 3.000 Euro ile taahhüt edilmiş sermaye arasındaki fark açısından müteselsil sorumluluğu gündeme gelebilir.
Bu nedenle şirketin yalnızca yasal minimumla değil, gerçek işletme ihtiyacına göre sermayelendirilmesi daha sağlıklı olabilir.
Türk Vatandaşı İspanya’da Şirket Açabilir mi?
Evet.
Türk vatandaşlarının İspanya’da şirket sahibi veya ortağı olmasının önünde genel bir vatandaşlık engeli yoktur.
Ancak yabancı kişinin şirket içerisindeki rolü önemlidir.
Kişi;
- Sadece ortak,
- Yönetici,
- Aktif çalışan,
- Şirketi fiilen yöneten kişi
olabilir.
Bu rollerin vergi, sosyal güvenlik ve göçmenlik sonuçları birbirinden farklı olabilir.
İspanya’da Şirket Açmak İçin Oturum Gerekir mi?
Şirkete ortak olmak ile İspanya’da yaşamak birbirinden farklıdır.
Yabancı bir kişi İspanya’da residencia sahibi olmadan da belirli şartlarla şirkete ortak olabilir.
Ancak şirketi İspanya’da yaşayarak aktif biçimde yönetecek veya çalışacak kişinin uygun çalışma ve oturum hakkına sahip olması gerekir.
Bu nedenle;
şirket sahibi olmak = İspanya’da çalışma hakkı
anlamına gelmez.
İspanya’da Şirket Açmak Oturum Verir mi?
Hayır.
İspanya’da şirket açmak tek başına otomatik residencia sağlamaz.
Bu ayrım özellikle yabancı yatırımcılar açısından önemlidir.
Kişinin İspanya’da yaşayarak çalışmak istemesi halinde dosyasına göre;
- Cuenta propia,
- Girişimci statüsü,
- Digital Nomad,
- Başka uygun oturum ve çalışma yolları
değerlendirilebilir.
Şirket kuruluşunun kendisi bir ticaret hukuku işlemidir; oturum izni ise göçmenlik işlemidir.
Şirket Açarak İspanya’ya Yerleşilir mi?
Uygun bir oturum kategorisiyle birlikte planlanırsa mümkün olabilir.
Örneğin kendi işletmesini İspanya’da fiilen yönetecek bir girişimci açısından cuenta propia çalışma ve oturum izni değerlendirilebilir.
Bu tür başvurularda yalnızca şirketin açılmış olması yeterli değildir.
Faaliyetin;
- Gerçek olması,
- Finansal olarak uygulanabilir olması,
- Gerekli sermayeye sahip olması,
- Mesleki şartlarının karşılanması,
- Gerekli ruhsatların bulunması
gibi unsurlar değerlendirilebilir.
İspanya’da Şirket Açmak İçin NIE Gerekir mi?
Yabancı gerçek kişiler için NIE – Número de Identidad de Extranjero, İspanya’daki ekonomik ve resmi işlemlerde kullanılan önemli yabancı kimlik numarasıdır.
Şirket ortağı veya yönetici olacak yabancının şirket, noter ve vergi işlemlerinde NIE’ye ihtiyaç duyması mümkündür.
Ancak NIE oturum izni değildir.
Bir kişi şirket kuruluşu nedeniyle NIE sahibi olabilir ancak İspanya’da uzun süreli yaşama hakkına sahip olmayabilir.
Şirket NIF’i Nedir?
NIF şirketin İspanya’daki vergi kimlik numarasıdır.
Şirketin;
- Vergi,
- fatura,
- banka,
- sözleşme,
- muhasebe
işlemlerinde NIF kullanılır.
Ortakların kişisel NIE/NIF numarası ile şirketin NIF numarası aynı değildir.
İspanya Şirket İsmi Nasıl Belirlenir?
SL kurulurken şirket için resmi unvan belirlenir.
Seçilen ismin başka bir şirket tarafından kullanılmadığının doğrulanması gerekir.
Bu amaçla şirket kuruluşundan önce ticaret unvanına ilişkin uygunluk belgesi alınır.
Birden fazla alternatif şirket ismi hazırlamak faydalıdır.
İlk tercih edilen unvan başka şirketle çakışabilir.
Şirket Ana Sözleşmesi Nasıl Hazırlanır?
Şirket ana sözleşmesi şirketin hukuki yapısını belirleyen temel belgedir.
Ana sözleşmede başlıca;
- Şirket adı,
- Faaliyet konusu,
- Resmi adres,
- Sermaye,
- Pay oranları,
- Yönetim biçimi
belirlenir.
Özellikle birden fazla ortaklı şirketlerde ortakların gelecekteki karar alma süreçleri baştan dikkatli planlanmalıdır.
İspanya Şirket Açmak İçin Notere Gidilir mi?
SL kuruluşunda noter önemli bir aşamadır.
Noter önünde escritura pública de constitución hazırlanır.
Kuruluş belgesinde şirketin ortakları, yöneticileri, sermayesi, ana sözleşmesi ve diğer temel unsurları yer alır.
Yabancı ortaklar bizzat bulunamayacaksa uygun vekaletname kullanılması mümkün olabilir.
İspanya’ya Gitmeden Şirket Açılabilir mi?
Bazı dosyalarda büyük ölçüde evet.
Uygun bir temsilci ve vekaletname kullanılarak şirket kuruluşunun birçok aşaması İspanya’da yürütülebilir.
Ancak banka ve kimlik doğrulama prosedürleri başta olmak üzere bazı kurumlar yabancı ortağın şahsen katılımını isteyebilir.
Bu nedenle “İspanya’ya hiç gelmeden kesin şirket açılır” şeklinde genel garanti vermek doğru değildir.
Türkiye’den Vekaletname ile Şirket Açılır mı?
Uygun yetkileri içeren vekaletname ile şirket kuruluşunda temsil mümkün olabilir.
Türkiye’de hazırlanan vekaletnamenin İspanya’da kullanılabilmesi için belgenin niteliğine göre;
- Apostil,
- İspanyolca yeminli tercüme
gerekebilir.
Vekaletnamede şirket kurmak, sermaye koymak, noter işlemi gerçekleştirmek ve gerekiyorsa diğer yetkilerin açık şekilde tanımlanması önemlidir.
Türkiye’deki Şirket İspanya’da Şirket Açabilir mi?
Evet.
Bir Türk şirketi İspanya’da kurulacak SL’ye ortak olabilir.
Bu durumda Türk şirketinin;
- Ticaret sicili belgeleri,
- Ana sözleşmesi,
- Temsil yetkileri,
- Yetkili kişinin bilgileri
hazırlanabilir.
Belgelerin İspanya’da kullanılabilmesi için apostil ve tercüme gereksinimleri ayrıca kontrol edilmelidir.
İspanya Şirket Açma Online Yapılabilir mi?
İspanya şirket kuruluşunda CIRCE sistemi önemli ölçüde elektronik işlem imkanı sağlar.
Resmi PAE platformuna göre CIRCE, şirket kuruluşunun ve autónomo kaydının internet üzerinden yapılmasını; ayrıca faaliyet başlangıcı ve bazı sona erdirme işlemlerinin tek elektronik altyapı üzerinden yönetilmesini sağlar.
PAE Virtual üzerinden uygun kimlik doğrulamasına sahip kullanıcılar kendi şirket kuruluş işlemlerini de başlatabilir.
Ancak her yabancı ortaklı dosya standart elektronik kuruluş modeline uygun olmayabilir.
CIRCE ile Şirket Açmanın Avantajı Nedir?
CIRCE, farklı kamu kurumları arasında yapılması gereken işlemleri tek bir elektronik akış içerisinde koordine etmeye yardımcı olur.
Bu sayede;
- Şirket kuruluşu,
- Vergi işlemleri,
- Bazı sosyal güvenlik işlemleri,
- Faaliyet başlangıcı
daha entegre şekilde yürütülebilir.
Özellikle standart SL kuruluşlarında zaman ve idari iş yükü azalabilir.
Autónomo Olarak Şirket Açmak Aynı Şey mi?
Hayır.
Autónomo bir şirket türü değildir.
Autónomo, gerçek kişinin kendi adına ekonomik faaliyette bulunmasıdır.
SL ise ayrı hukuki kişiliği bulunan şirkettir.
Örneğin tek başına online danışmanlık yapan bir kişi başlangıçta autónomo olmayı tercih edebilirken ortaklı, çalışanlı veya daha yüksek ticari riske sahip işlerde SL değerlendirilebilir.
Autónomo mu SL mi Daha İyi?
Bu sorunun herkes için tek bir cevabı yoktur.
Karar verirken;
- Beklenen ciro,
- Kâr,
- Ticari risk,
- Ortak sayısı,
- Çalışan ihtiyacı,
- Yatırım,
- Vergi yapısı,
- Büyüme planı
değerlendirilmelidir.
Sadece “SL daha profesyonel görünür” veya “autónomo daha ucuzdur” yaklaşımı yeterli değildir.
İspanya Şirket Açma Maliyeti Ne Kadar?
Tek bir sabit şirket açma fiyatı yoktur.
Dosyaya göre;
- Noter,
- Registro Mercantil,
- şirket adı işlemleri,
- tercüme,
- apostil,
- danışmanlık,
- banka,
- ruhsat
maliyetleri oluşabilir.
Yabancı tüzel kişinin ortak olduğu şirketlerde belge hazırlama maliyeti standart tek ortaklı İspanyol dosyaya göre daha yüksek olabilir.
Şirket Açmak Ne Kadar Sürer?
Standart elektronik şirket kuruluşlarında süreç hızlı ilerleyebilir.
İspanya’nın CIRCE sistemi 2026 yılında da aktif biçimde kullanılmaktadır; resmi istatistiklerde yalnızca Ocak 2026’da CIRCE üzerinden 2.417 Sociedad Limitada kuruluş işlemi kaydedilmiştir.
Ancak gerçek kuruluş süresini;
- NIE,
- Yabancı ortak,
- Banka kontrolleri,
- Vekaletname,
- Apostil,
- Noter,
- Ticaret Sicili
gibi unsurlar etkiler.
Şirket İçin İspanya Banka Hesabı Gerekir mi?
Şirket faaliyetleri açısından kurumsal banka hesabı pratikte oldukça önemlidir.
Banka;
- Şirket belgelerini,
- Ortak ve yöneticilerin kimliğini,
- Nihai faydalanıcıları,
- İş modelini,
- Paranın kaynağını
kontrol edebilir.
Özellikle yabancı ortaklı şirketlerde AML/KYC incelemeleri daha ayrıntılı olabilir.
Şirket Hesabı Açmak Kolay mı?
Her banka aynı kriterleri uygulamaz.
Özellikle şirket sahiplerinin İspanya’da ikamet etmemesi veya ortakların farklı ülkelerde bulunması halinde bankalar ek belgeler isteyebilir.
Bu nedenle şirket kuruluş tarihi ile banka hesabının aktif kullanılabilir hale geleceği tarih aynı olmayabilir.
İspanya’da Şirket Adresi Gerekir mi?
Evet.
Şirketin resmi bir domicilio social adresi bulunmalıdır.
Bu adres şirketin resmi kayıt ve yazışmalarında kullanılır.
Faaliyetin yapısına göre;
- Ofis,
- Depo,
- Mağaza,
- Ev adresi
kullanımı mümkün olabilir.
Ancak belediye ve ruhsat kuralları ayrıca dikkate alınmalıdır.
Evden İspanya Şirketi Açılır mı?
Bazı hizmet ve dijital işletmelerde şirket merkezi olarak konut adresi kullanılabilir.
Ancak faaliyet;
- Müşteri kabulü,
- Üretim,
- Depolama,
- Restoran,
- Yoğun ticari operasyon
içeriyorsa belediye tarafından farklı izinler gerekebilir.
Kira sözleşmesinde de ticari kullanıma ilişkin sınırlamalar bulunabilir.
Depo Açmak İçin SL Yeterli mi?
Hayır.
SL’nin kurulmuş olması yalnızca şirketin hukuki varlığını oluşturur.
Depo veya fiziksel iş yeri için;
- Belediye bildirimi,
- Faaliyet izni,
- Teknik proje,
- Yangın güvenliği,
- Sektörel izinler
gibi ek şartlar uygulanabilir.
Şirket Açınca Muhasebeci Gerekir mi?
SL’nin muhasebe ve vergi yükümlülükleri vardır.
Şirket;
- Faturalarını,
- Muhasebe kayıtlarını,
- Vergi beyannamelerini,
- Yıllık hesaplarını
mevzuata uygun tutmalıdır.
Bu nedenle gestor veya asesor fiscal ile çalışılması yaygındır.
Şirket Açınca Hangi Vergiler Ödenir?
Vergi yükümlülükleri faaliyet yapısına bağlıdır.
Şirket açısından;
- Impuesto sobre Sociedades,
- IVA,
- stopajlar,
- çalışan varsa bordro ve sosyal güvenlik
gibi yükümlülükler gündeme gelebilir.
Şirketin hiç fatura kesmemesi veya yeni kurulmuş olması bütün beyan yükümlülüklerinin otomatik olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Şirket Yöneticisi Autónomo Olur mu?
Bazı durumlarda evet.
Şirket yöneticisinin;
- Pay oranı,
- Şirket üzerinde kontrolü,
- Aktif çalışma biçimi
sosyal güvenlik statüsünü etkileyebilir.
Belirli ortak-yöneticiler RETA sisteminde autónomo societario kapsamında değerlendirilebilir.
Bu nedenle SL kurulduğunda yalnızca şirket vergileri değil yöneticinin kişisel sosyal güvenlik statüsü de kontrol edilmelidir.
İspanya’da E-Ticaret Şirketi Açılır mı?
Evet.
İspanya’da SL veya uygun başka yapı üzerinden e-ticaret yapılabilir.
Ancak;
- IVA,
- AB içi satış,
- tüketici hukuku,
- veri koruma,
- elektronik fatura
gibi ek konular bulunur.
Özellikle farklı AB ülkelerine satış yapılacaksa vergi yapısı önceden planlanmalıdır.
İspanya’da İnşaat Şirketi Açılır mı?
Evet.
Ancak şirket kuruluşundan sonra yapılacak inşaat faaliyetinin niteliğine göre;
- çalışan güvenliği,
- sosyal güvenlik,
- taşeron kayıtları,
- teknik izinler,
- belediye ruhsatları
gibi ek gereklilikler ortaya çıkabilir.
Sadece SL kuruluşu inşaat sektöründeki bütün lisans ve yükümlülükleri karşılamaz.
İspanya’da Gayrimenkul Şirketi Açılır mı?
Evet.
Gayrimenkul alım-satımı, kiralama, yatırım veya aracılık alanında şirket kurulabilir.
Ancak emlak aracılığı gibi faaliyetlerde özerk bölgelere göre profesyonel kayıt veya ek şartlar bulunabilir.
Bu nedenle şirket faaliyet konusu oluşturulurken hangi özerk bölgede çalışılacağı da dikkate alınmalıdır.
İspanya Şirket Açma Hakkında Sık Sorulan Sorular
İspanya şirket açma nasıl yapılır?
Genel olarak şirket türü ve adı belirlenir, ortak ve yönetici yapısı oluşturulur, sermaye kararlaştırılır, noter kuruluşu yapılır, NIF alınır ve şirket Ticaret Siciline kaydedilir.
İspanya’da SL açmak için kaç Euro gerekir?
Yasal minimum sermaye 1 Euro’dur. Sermaye ve yasal rezerv toplamı 3.000 Euro’ya ulaşana kadar özel hükümler uygulanır.
Türk vatandaşı İspanya’da şirket açabilir mi?
Evet.
İspanya’da şirket açmak oturum verir mi?
Hayır. Şirket kuruluşu otomatik residencia veya çalışma izni sağlamaz.
Oturum olmadan şirket açılır mı?
Belirli şartlarla şirket ortaklığı mümkün olabilir. İspanya’da aktif çalışmak ve yaşamak için ayrıca uygun oturum/çalışma hakkı gerekir.
İspanya şirketi online açılır mı?
CIRCE sistemi standart şirket kuruluşlarının elektronik olarak yürütülmesine imkan sağlar.
Türkiye’den şirket açılabilir mi?
Uygun vekalet ve belge yapısıyla birçok kuruluş işlemi temsilci aracılığıyla yürütülebilir.
Tek kişi SL açabilir mi?
Evet. SLU şeklinde tek ortaklı limited şirket kurulabilir.
Autónomo mu SL mi seçmeliyim?
Bu karar ciro, risk, faaliyet, ortaklık ve vergi planına göre verilmelidir.
İspanya şirket açmak kaç gün sürer?
Dosyaya göre değişir. CIRCE süreci hızlandırabilir ancak yabancı ortak, NIE, noter ve banka aşamaları toplam süreyi etkileyebilir.
İspanya şirket açma maliyeti ne kadar?
Tek sabit rakam yoktur. Sermayenin yanında noter, Ticaret Sicili, tercüme, apostil, banka ve danışmanlık gibi giderler oluşabilir.
İspanya Şirket Açma Sürecini İş Modelinizle Birlikte Planlayın
İspanya şirket açma sürecinin amacı yalnızca mümkün olan en hızlı şekilde SL kurmak olmamalıdır.
Şirketin;
- Ortaklık yapısı,
- Sermayesi,
- Yönetimi,
- Vergisi,
- Banka sistemi,
- Faaliyet adresi,
- Sosyal güvenliği,
- Yabancı ortakların oturum ve çalışma statüsü
baştan birlikte planlanmalıdır.
Güncel mevzuata göre SL şirketlerinin 1 Euro sermayeyle kurulabilmesi kuruluşu kolaylaştırmış, CIRCE sistemi de elektronik şirket kuruluşunu önemli ölçüde erişilebilir hale getirmiştir.
Ancak yabancı girişimciler açısından NIE, vekaletname, apostil, yeminli tercüme ve banka doğrulama süreçleri şirket kuruluşunun önemli parçalarıdır.
Schengate olarak İspanya’da şirket açmak isteyen kişilerin NIE, şirket kuruluş yapısı, noter, NIF, şirket adresi, apostil ve yeminli tercüme işlemlerinin planlanmasına destek oluyoruz.
İspanya’da şirketi aktif yönetecek kişilerin dosyasında şirket kuruluşunu oturum sürecinden bağımsız değerlendirmiyor; kişinin çalışma modeline göre uygun oturum ve çalışma statüsünün ayrıca planlanmasını sağlıyoruz.
Türkiye’deki mevcut işletmenizin İspanya ayağını oluşturmak, yeni bir SL açmak, ofis veya depo kurmak ya da Avrupa pazarına İspanya üzerinden giriş yapmak istiyorsanız İspanya şirket açma sürecinizin değerlendirilmesi için Schengate danışmanlık ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükte bulunan İspanya şirket mevzuatı ve resmi CIRCE/PAE kaynakları esas alınarak hazırlanmıştır. Şirket kuruluşu, vergi, sosyal güvenlik ve oturum şartları kişinin ve işletmenin yapısına göre değişebileceğinden işlem öncesinde güncel resmi gerekliliklerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.